CẤU TRÚC CỦA CƠ XƯƠNG

Các cơ xương bao gồm các sợi cơ tương ứng với các lượng nhỏ mô liên kết, các mạch máu và các dây thần kinh. Mỗi sợi cơ xương là một tế bào đơn lẻ, dài, hình trụ chứa vài nhân nằm ở ngoài rìa sợi gần màng cơ tương (H. 9.1). Các sợi cơ phát triển từ các tế bào đa nhân ít trưởng thành hơn gọi là sợi nguyên cơ –  myoblast. Các nhân của nó là kết quả từ sự hợp nhất các tế bào tiền thân của sợi nguyên cơ, chứ không phải từ sự phân chia các nhân trong các sợi nguyên cơ. Các sợi nguyên cơ được chuyển đổi thành các sợi cơ như các protein co được tập hợp trong tế bào chất của nó. Ngay sau khi các sợi nguyên cơ hình thành, các dây thần kinh mọc vào bên trong vùng này và phân bố đến các sợi cơ đang phát triển.

Hình 9.1 Các sợi cơ xương

Hình 9.1 Các sợi cơ xương trong thiết đồ cắt dọc

Số lượng sợi cơ xương duy trì khá hằng định sau khi sinh. Sự nở hay sự phì đại của các cơ sau sinh do đó là kết quả từ sự gia tăng kích cỡ của cơ. Tương tự, sự phì đại của cơ khi đáp ứng với luyện tập là chủ yếu do sự gia tăng kích cơ sợi cơ, hơn là sự gia tăng số lượng cơ.

Như quan sát ở thiết đồ cắt dọc, các dải sáng và sậm màu luân phiên tạo cho cơ có hình dáng sọc, hay vân (xem hình 9.1). Một sợi đơn lẻ có thể vươn dài từ đầu này đến đầu kia của một cơ. Trong hầu hết các cơ, các sợi xếp độ dài từ khoảng 1 nm đến khoảng 4 cm và đường kính từ 10 µm đến 100 µm. Các cơ lớn có tỉ lệ phần trăm nhiều các sợi cơ có đường kính lớn, trong khi những cơ nhỏ, mảnh có một tỉ lệ lớn các sợi có đường kính nhỏ. Tuy nhiên, bất kỳ cơ nào cũng chứa một hỗn hợp các sợi đường kính lớn và nhỏ.

Câu hỏi

Định nghĩa sợi cơ xương. Số lượng các sợi cơ có tăng đáng kể sau khi sinh không?

Các lớp bọc bằng mô liên kết của cơ

Mô liên kết tương ứng với cơ xương (hình 9.2) là quan trọng đối với chức năng phù hợp của nó. Mô liên kết tạo cho các sợi cơ một kết cấu vững chắc để nó bám vào. Sợi bằng mô liên kết bao bọc quanh một sợi cơ và các mạc cơ vươn ra quá bụng cơ để trở thành gân, gân này nối các cơ với các xương hoặc lớp bì của da.

Hình 9.2 Các cấu trúc cơ xương, mô liên kết, sự phân bố thần kinh và nguồn cung cấp máu

Hình 9.2 Các cấu trúc cơ xương, mô liên kết, sự phân bố thần kinh và nguồn cung cấp máu

Màng cơ tương của sợi cơ (tế bào cơ) được gọi là sarcolemma. Hai lớp mô liên kết mỏnh mảnh nằm ở ngay bên ngoài màng cơ tương. Lớp mỏng hơn và ở phía sâu hơn trong hai lớp là phiến ngoài – external lamina. Nó gồm hầu hết các sợi lưới (collagen) và quá mỏng đến nỗi không thể phân biệt nó với màng cơ tương khi nhìn dưới kính hiển vi. Lớp thứ hai cũng gồm hầu hết là các sợi lưới nhưng là lớp dày hơn, gọi là endomysiummàng sợi cơ. Một bó sợi cơ có màng sợi của nó lại được bọc bởi một lớp mô liên kết đặc hơn gọi là perimysiummàng bó cơ. Từng bó mà được màng bó cơ bọc lại được gọi là fasiculus – một chùm cơ.  Một cơ gồm nhiều chùm cơ nhóm lại với nhau và được một lớp mô liên kết thứ ba bao quanh, lớp này được gọi là epimysium – màng chùm cơ. Màng chùm cơ được cấu tạo bởi mô liên kết collagen đặc và bao phủ toàn bộ bề mặt cơ. Fascia –  mạc là một thuật ngữ chung dành cho các màng mô liên kết trong cơ thể. Mạc cơ (trước đây được gọi là mạc sâu), nằm ở trên màng chùm cơ– epimysium, chia tách và ngăn khoang các cơ hoặc nhóm cơ đơn lẻ với nhau. Nó cấu tạo bởi mô liên kết collagen không đều.

Câu hỏi

Gọi tên các lớp mô liên kết bao quanh các sợi cơ, các chùm cơ, và toàn bộ các cơ. Định nghĩa màng cơ tương và mạc cơ.

Các dây thần kinh và mạch máu

Các dây thần kinh và mạch máu đi tới các cơ rất nhiều. Các tế bào thần kinh vận động là các tế bào thần kinh được biệt hóa kích thích cơ co. Thân của chúng nằm ở não hay tủy sống, và các sợi trục của nó đi vào các sợi cơ xương thông qua các dây thần kinh. Một động mạch và một hay hai tĩnh mạch cùng đi với một dây thần kinh qua các lớp mô liên kết của cơ xương (xem hình 9.2) Vô số các nhánh của các động mạch cung cấp máu cho mạng lưới mao mạch vây quanh các sợi cơ và máu được mang đi khỏi mạng lưới mao mạch bởi các nhánh của tĩnh mạch. Ở mức màng bó cơ – perimysium, các sợi trục của các thần kinh vận động phân nhánh liên tục, mỗi nhánh vươn về phía trung tâm của sợi cơ. Sự tiếp xúc giữa các sợi trục và các sợi cơ gọi là các xy náp – khớp thần kinh, lát nữa được mô tả ở trong chương này (xem Khớp thần kinh cơ, tr. 288). Mỗi thần kinh vận động chi phối nhiều hơn một sợi cơ, và mỗi sợi cơ nhận được một nhánh sợi trục.

Câu hỏi

Các thần kinh vận động là gì? Làm thế nào các sợi trục của các thần kinh vận động và mạch máu đi vào các sợi cơ?

About Mộng Chè

Biết nói gì đây ta, tui sao thì các bạn cũng đã quá rõ rồi. Còn phần nào về tui mà các bạn hông rõ thì chính tui cũng hông rõ nốt :))
This entry was posted in Giải phẫu and tagged . Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s