Trật khớp háng (TKH) bẩm sinh

Tổng quan

Trật khớp háng bẩm sinh (CHD-congenital hip dislocation) còn được gọi là loạn sản khớp háng do rối loạn phát triển (DDH-developmental dysplasia of the hip), xuất hiện khi trẻ sinh ra có khớp hông không vững do sự hình thành bất thường của khớp háng trong giai đoạn đầu của sự phát triển bào thai. Sự mất vững này càng nghiêm trọng hơn khi trẻ lớn lên. Ở một số trường hợp, ổ và chỏm khớp háng có thể trật định kỳ, chỏm trượt ra khỏi ổ khi cử động. Đôi khi, khớp có có thể trật hoàn toàn. Theo một bài báo xuất bản năm 2006, ở tạp chí Bác sĩ Gia đình Mỹ, cứ 1000 trẻ thì có 1 trẻ sinh ra bị trật khớp hông (Storer và Skaggs, 2006)

Nguyên nhân

Những nguyên nhân gì gây trật khớp háng và ai có nguy cơ?

Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân của TKH bẩm sinh chưa được hiểu rõ. Những nhân tố góp phần gồm mức nước màng ối thấp trong dạ con, đẻ ngôi mông (tức khi trẻ sinh ra thì hông ra trước thay vì đầu ra trước), và do bệnh sử gia đình. Tình trạng bị bó trong dạ con cũng có thể gây ra hay góp phần vào TKH bẩm sinh. Đây là lý do bệnh này thường xảy ra khi lần đầu mang thai khi dạ con trước đó chưa hoàn toàn dãn.

TKH bẩm sinh thường gặp ở bé gái hơn. Tuy nhiên, bất kỳ trẻ nào cũng có thể sinh ra bị trật khớp háng. Đây là lý do vì sao các bác sĩ tại bệnh viện kiểm tra thường qui tất cả các trẻ mới sinh xem có các dấu hiệu trật khớp háng hay không, và các bác sĩ nhi khoa tiếp tục khám khớp hông trong các lần khám kế tiếp trong suốt năm đầu đời của bé.

Chẩn đoán

Các triệu chứng của trật khớp háng bẩm sinh là gì?

Có thể không có triệu chứng cho TKH bẩm sinh. Đó là lý do vì sao các bác sĩ và y tá phải kiểm tra thường qui xem có bệnh hay không. Nếu có các triệu chứng, thì các triệu chứng ấy bao gồm:

  • hai chân xoay ra ngoài hoặc chiều dài hai chân không đều nhau
  • hạn chế tầm vận động
  • nếp lằn chân hoặc mông không bằng nhau khi chân duỗi và được kiểm tra từ bên này sang bên kia.
  • chậm phát triển kỹ năng vận động thô (ngồi, bò, đi)

Điều trị

Sàng lọc TKH bẩm sinh được thực hiện lúc sinh và trong suốt năm đầu đời. Phương pháp sàng lọc thường gặp nhất là khám thực thể. Bác sĩ sẽ nhẹ nhàng thao tác trên khớp hông  và chân của bé để nghe tiếng lắc cắc, đó có thể là dấu hiệu trật. Việc khám này gồm hai test: test Ortalani gồm lực hướng lên khi hông dang (di chuyển ra xa cơ thể). Test Barlow gồm lực hướng xuống khi hông áp (kéo dọc cơ thể). Hai test này chỉ chính xác khi thực hiện trước 3 tháng tuổi.

Test Ortalani và Barlow:

http://www.youtube.com/watch?v=lqtLIhNnJUw

http://www.youtube.com/watch?v=lqtLIhNnJUw

Ở những trẻ sơ sinh lớn hơn và nhi đồng, các dấu hiệu khám gồm độ dài hai chân không đều nhau (chỉ khi một hông bị trật), đi tập tễnh và hạn chế tầm độ dang chân.

Các test hình ảnh cũng được dùng để khẳng định chẩn đoán TKH bẩm sinh. Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi nói chung được kiểm tra bằng siêu âm, còn phim X quang được dùng cho trẻ lớn hơn và nhi đồng.

 

Việc điều trị cho trật khớp háng bẩm sinh

Trẻ sơ sinh được chẩn đoán trước 6 tháng tuổi luôn được cố định khớp háng bằng đai Pavlik (Pavlik harness). Đai này ép khớp háng vào lại ổ cối. Háng được giữ cho dang bằng cách nẹp chân vào đai này theo vị thế chân ếch.  Trẻ có thể phải mang đai từ 6 đến 12 tuần, tùy độ tuổi và độ nặng nhẹ của bệnh. Trẻ có thể được chỉ định mang đai bán thời gian hay toàn thời gian.

Nếu điều trị bằng cách mang đai Pavlik không thành công hoặc bé được chẩn đoán trật khớp khi đã quá lớn cho việc mang đai, thì có thể cần phải phẫu thuật. Việc phẫu thuật được thực hiện khi gây mê và có thể gồm thao tác đẩy hông vào lại ổ cối (nắn kín- http://www.youtube.com/watch?v=sGQZaqB48rw)  hoặc làm dài các gân và cắt bỏ những chướng ngại vật trước khi đặt tư thế đúng cho khớp háng (nắn hở). Sau khi khớp háng được đặt lại vị thế đúng, cả hông và hai chân sẽ được nẹp trong ít nhất là 12 tuần.

Nếu một trẻ 18 tháng tuổi hoặc lớn hơn không đáp ứng tốt với phương pháp điều trị, thì cần phải đục xương đùi hay chậu để tái tạo lại khớp hông. Điều này có nghĩa là phẫu thuật viên sẽ vạt hoặc gọt lại đầu xương đùi (chỏm của khớp hông) hoặc ổ cối ở chậu.

Phòng ngừa

TKH bẩm sinh không thể ngừa được. Điều quan trọng là phải mang con đi khám để phát hiện và điều trị càng sớm càng tốt. Khi sinh xong, trước khi bồng con rời bệnh viện phải kiểm tra xem con mình có được khám thử các dấu hiệu trật khớp háng hay không.

Nguồn: http://www.healthline.com/health/developmental-dysplasia-of-the-hip#Symptoms

About Mộng Chè

Biết nói gì đây ta, tui sao thì các bạn cũng đã quá rõ rồi. Còn phần nào về tui mà các bạn hông rõ thì chính tui cũng hông rõ nốt :))
This entry was posted in Bại não, Các test and tagged . Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s