Đứt cân gan chân

(bài đang hoàn thiện)

Kiến thức cơ bản

Mặc dù không thường được báo cáo trong y văn, rách một phần hay hoàn toàn cân gan chân có thể xảy ra trong các môn thể thao có chạy và nhảy. Thường thì, nó bị bỏ qua hoặc chẩn đoán sai là viêm cân gan chân  cấp tính kiểu bùng phát. Rách hoàn toàn cân gan chân luôn dẫn đến sụp vòm trong bàn chân vĩnh viễn. Sự sụp vòm như thế thường gây khuyết tật khá nặng cho vận động viên.

Khám

Các bệnh nhân thường than phiền có tiếng rắc hay phựt ở vùng gót trong,  ngay sau đó là đau và không thể tiếp tục chơi được. Nó luôn xảy ra trong thì đẩy tới bàn chân, nhảy hoặc ở bước bắt đầu chạy nước rút. Sau khi tiêm mũi cortisone đầu tiên, sang chấn tạo ra rách có thể nhẹ hơn nhiều (thí dụ bước xuống một bậc thềm)

Việc chịu sức trở nên hết sức khó khăn, có sưng và bầm máu ở mặt gan chân xuất hiện khá nhanh. Ấn chẩn dọc cân gan chân kích hoạt điểm đau chói. Gập mặt lưng các ngón và bàn chân thường gây đau vùng cân gan chân.

Lượng giá hình ảnh

Hình 5-37 Trong hình cộng hưởng từ theo mặt phẳng dọc của chân phải này là của một nam sinh cầu thủ bóng rổ, sự tăng và đứt gãy cường độ sáng của cân mạc gan chân (chỗ các mũi tên) trùng với triệu chứng của phù, xuất huyết và đứt hoàn toàn.

Hình 5-37
Hình 5-37

PHÁC ĐỒ PHỤC HỒI CHỨC NĂNG SAU ĐỨT CÂN GAN CHÂN

Brotzman

GIAI ĐOẠN 1: Ngày 0-14

·       Lập tức bỏ chịu sức, đi với nạng

·       Quấn băng nén ép nhẹ thay băng nhiều lần trong ngày kéo dài 2-3 ngày.

·       Chườm đá liệu pháp, xoa bóp đá lạnh tại vùng sưng/bầm nhiều lần trong ngày

·       Nâng chân cao tối đa với 4-5 gối trên mức tim trong 72 giờ, sau đó nâng trong 8-12 giờ/ngày (ngủ cũng kê gối)

·       Không chịu sức, nẹp sợi thủy tinh nhẹ trong ngày thứ 3, mang kéo dài 1-2 tuần, tùy thuộc vào sự lui cơn đau.

·       Dùng thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) (nếu không bị chống chỉ định) trong 2-3 tuần

·       Bài tập gập duỗi chủ động nhẹ nhàng các ngón trong khi mang nẹp.

GIAI ĐOẠN 2: Tuần thứ 2-3

·       Tháo nẹp sợi thủy tinh

·       Dùng miếng chêm nỉ dày 1/8 inch lót từ gót lên tới đầu các xương bàn (H. 5-38) và nhẹ nhàng quấn bằng băng (giày băng Coban, Unna, băng Ace). Chúng tôi dùng với cotton hoặc Coban để giữ miếng nỉ vào chỗ.

·       Bàn chân và miếng quấn nỉ được đặt vào nẹp đi bộ loại tháo được,  cho phép mang đi mỗi ngày để trị liệu và tập dưới hồ.

·       Việc chịu sức có thể tăng tiến dần nếu chịu đựng được trong giày băng và với nạng sau đó tới bỏ nạng, chỉ chịu sức trong giày băng. Đau là nhân tố quyết định sự tăng tiến của việc chịu sức.

·       Các bài tập được bắt đầu nếu chịu được đau:

·       Bơi

·       Chạy nước sâu bằng đai phao Aquajogger.com

·       Đạp xe đạp tại chỗ không đề kháng

·       Kéo dãn nhẹ nhàng gân Achille bằng khăn tắm quấn vòng quanh bàn chân.

GIAI ĐOẠN 3: Tuần thứ 3-8

·       Các bài tập cảm thụ bản thể với bảng BAPS nếu chịu được đau

·       Nẹp tháo được và nỉ thường mang 4-6 tuần

·       Các bài tập làm mạnh cổ chân chủ động được tăng tiến

·       Các bài tập va chạm toàn lực được trì hoãn đến khi hoàn toàn khỏi các triệu chứng (khi di chuyển trong giày chơi tennis) trong 2-3 tuần

·       Dùng chỉnh cụ có lớp đặt làm riêng có lót trên một chất mềm (như Plastazote) thường hữu ích khi cuối cùng tham gia vào hoạt động thể thao.

·       Bị khuyết tật vĩnh viễn không phải là hiếm gặp ở những vận động viên chơi các môn va chạm toàn lực bị rách cân gan chân. Vì lý do đó, việc tiêm cortison rất nên hạn chế, mà hầu như không dùng, đối với các vận động viên này.

Hình 5-38 Miếng nỉ được đặt dưới bàn chân đối với việc rách cân gan chân. A, Để cho phép di chuyển trên một cân gan chân đã rách sau bỏ nẹp, hãy đặt miếng nỉ dày 1/8 inch lót từ gót đến đầu các xương bàn. B và C, miếng lót được giữ bằng giày băng Coban hay Unna

About Mộng Chè

Biết nói gì đây ta, tui sao thì các bạn cũng đã quá rõ rồi. Còn phần nào về tui mà các bạn hông rõ thì chính tui cũng hông rõ nốt :))
This entry was posted in Chấn thương chỉnh hình and tagged . Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s